Betutteling door DMZ

26  DMZ en armoede

Dienst Maatschappelijke Zorg en behoeftige omstandigheden

Bezoekje aan de dierentuin. V.l.n.r. mijn moeder, tante en schoonvader uit Semarang, dochter Sandra en zoon Glenn
Bezoekje aan de dierentuin. V.l.n.r. mijn moeder, tante en schoonvader uit Semarang, dochter Sandra en zoon Glenn
Het begin van ons bestaan in Nederland na onze repatriëring was niet bepaald om over naar huis te schrijven. Eerst in de contractpensions, waar je bijna straatarm begon, en in den beginne 4 gulden per week kreeg van de DMZ (Dienst Maatschappelijke Zorg), om je vervoerskosten te kunnen betalen en postzegels te kopen voor het frankeren van brieven bij het solliciteren naar werk. Had je werk, dan werd je daar ook niet veel wijzer van omdat je het grootste deel van je inkomen moest afdragen aan de Dienst Maatschappelijke Zorg, om de gemaakte pensionkosten (voorlopig althans) gedeeltelijk terug te betalen. Had je bovendien nog een baby, dan moest die maar eten wat de pot schafte in het contractpension en anders moest je die babyvoeding zelf kopen van het weinige geld dat je overhield.

Indisch versus Nederlands

Indische groenten en fruit
Verkoopster van diverse Indische groenten, pinda’s, rode uien en hete pepers (tjabe rawit)
Ook maakten we tijdens het boodschappen doen in het begin geregeld dezelfde fouten en zal de winkelier ons wel 'rare gasten' hebben gevonden. Onze zoon werd op pad gestuurd om bij de groenteman om de hoek even een 'ketimoen' te kopen, maar hij kwam terug met de mededeling dat de groenteboer ze niet verkocht. Uiteraard niet, want in plaats van ketimoen had hij om een komkommer moeten vragen, een aubergine als het om een tèrong ging en kouseband in plaats van katjang pandjang.

Verder bezorgden wij Indisch-gasten de huisarts in die tijd soms ongewild de schrik van zijn leven. Naar oud Indisch/Indonesisch gebruik had je zo je eigen 'huismiddel' om een zware verkoudheid te lijf te gaan. Op de bank zat de 'behandelaar', die zich had voorzien van een potje Vicks of obat matjan (tijgerbalsem), een (afgesleten) gobang (een groot Indisch koperen geldstuk) of een grote knoop. Zelf zat de 'patiënt' op een krukje of op de grond, met ontbloot bovenlichaam, met zijn of haar rug naar de behandelaar toe. Met een likje Vicks of tijgerbalsem werden de eerste, schuin aflopende, strepen getrokken vanaf de bovenste halswervel naar de linker- en rechterkant van het schouderblad. Vervolgens werd dat keer op keer bewerkt door stevig met het koperen geldstuk of de grote knoop over de gebalsemde plek te gaan, net zolang tot het onderhuids begon te bloeden. Des te (bloed)roder de streep werd, des te groter het bewijs dat je een stevige verkoudheid had opgelopen. Deze handeling ging door tot aan het onderlichaam, zodat je rug op het laatst op een bloedrood gestreepte zebra leek. Deze strepen bleven nog dagenlang zichtbaar. De uitgestraalde warmte van de balsem zorgde ervoor dat je je een stuk lekkerder voelde en je ademhaling een stuk lichter werd. Toch maakte je een afspraak met je huisarts om pilletjes te krijgen tegen de verkoudheid. Als hij je dan verzocht om je bovenlichaam te ontbloten om je te onderzoeken en hij tegen die bloedrode strepen aankeek, kreeg hij de schrik van zijn leven, want allicht had je een zeer besmettelijke ziekte opgelopen. Uiteraard gaf je dan uitleg over hoe je aan die strepen kwam en wat daar de bedoeling van was.

Geen enkele medeleven - alles terugbetalen tot aan de laatste cent!

Koud in Nederland aangekomen waren er bovendien nog verkiezingen ook en kreeg je een oproepkaart, terwijl je niet eens de partijen kende en al helemaal niet op de hoogte was van hun doelstellingen.

Schitterende vergezicht
Schitterende vergezicht op Java; het kleine hoofdeiland Java dat viermaal zo groot is als Nederland.
Nadat je een woning kreeg toegewezen, werd je door de Dienst Maatschappelijke Zorg een meubelvoorschot verstrekt om bij een door hen aan te wijzen winkel goedkope meubelen te kopen voor de inrichting van je woning. Dat moest allemaal zo goedkoop mogelijk en soms was je al aan vervanging van het een en ander toe, terwijl je nog bezig was met het terugbetalen van de kosten ervan plus die voor het onderbrengen in het contractpension. Vele jaren daarna, tot ons derde en laatste kind Sandra in 1962 geboren was, ben ik nog bezig geweest om al die voorschotten terug te betalen. Toen ben ik - wederom onder protest - gestopt met de restbetaling en daarover heb ik gelukkig verder niets meer vernomen.Centrale verwarming bestond nog niet en om de slaapkamers te verwarmen modderde je maar wat aan met op petroleum gestookte kacheltjes. Voor de kolenkachel in de huiskamer zeulde je geregeld met zakken steenkool de trap op naar je verdiepingswoning. Haast dagelijks maakte je de kachel schoon en de asbestplaten onder en achter de kachel werden geregeld uitgeklopt. Jaar in jaar uit ademde je asbeststof in. Vele jaren later werden er bij een verbouwing van een huis diverse maatregelen getroffen, omdat je van asbeststof kanker kunt krijgen.

Indische gezinnen waren altijd — in gedachten dan — in het bezit van een hond. Als je bij de slager kwam, kocht je pens voor je 'denkbeeldige' hond, want dat was uitsluitend bestemd voor hondenvoer, en soms vroeg ik om een kilo zwoerd (om er wat lekkers van te maken). Uiteindelijk konden we dan (dankzij de pens) genieten van een heerlijke 'soto babat' en maakten we van de zwoerd een lekker gerecht bereid met een pindasausje. De slager keek je soms vol achterdocht aan! Maar ja, de slager is inmiddels gewend geraakt aan dit soort bestellingen.

Met mijn mede Indische Nederlanders is het ook al niet anders gegaan in het begin. De enige luxe die wij ons konden veroorloven om naar het werk te gaan of voor de recreatie, was het kopen van een fiets en/of tweedehands auto, waar je om kosten te besparen zelf aan sleutelde om die in redelijk goede conditie te houden. Een APK-keuring had je toen nog niet.

Deze ons ten deel gevallen ‘magere’ behandeling, stond in schril contrast tot die van de vele (illegale) buitenlanders, die tientallen jaren later aanzienlijk beter werden ontvangen, en die zelfs een werkloosheidsuitkering en kinderbijslag kregen.

Volgende (27) »  Omhoog   ^^  « Vorige (25)