Een Japanse methode

12  Japanse bezetting (2)

Intocht Japanse leger

Intocht Japanse leger op de fiets
Intocht Japanse leger op de fiets. www.verzetsmuseum.org
De intocht van het Japanse leger en hun voertuigen te Batavia— onder grote publieke belangstelling — is het vermelden waard. Heel indrukwekkend, nou ja, indrukwekkend maar dan in negatieve zin. Voor de oorlogvoering had Japan heel veel hoogwaardig staal nodig en juist dat was een schaars artikel. De intocht van de troepen geschiedde dan ook veelal in van hout opgetrokken militaire vrachtwagens en het militaire fietspeloton reed op fietsen met een houten frame en houten pedalen. Je kon je gewoonweg moeilijk voorstellen dat een op die manier uitgerust leger in een vloek en een zucht, en dus binnen de kortste keren, ons weliswaar kleine leger onder de voet heeft kunnen lopen!
Pamflet Jarak beplanting en planten
Jarak (Jatropha ) "Vanaf het planten tot de oogst. Behandel de Jatropha plant zo goed als mogelijk voor een zo groot mogelijke oogst!" (Een verwijzing naar de verplichte aanplant van Jatropha in Indonesië voor de productie van olie als machine-smeermiddel en brandstof voor de Japanse WOII oorlog.). Wikipedia
 Dat de behoefte aan staal groot was, werd al snel duidelijk, want korte tijd later werd door de 'Jap' in Nederlands-Indië begonnen met het slopen van alles wat maar van ijzer was voor hun oorlogsindustrie.

Ook een schaars artikel was motorolie, en dus werd al snel iedereen die een tuintje had, gedwongen om jarak struiken te planten. Uiteraard was de olie die uit deze jarak struiken werd gewonnen van mindere kwaliteit, en dat verkortte de levensduur van de motor van de door de Japanners ingevorderde auto’s aanzienlijk.

Burger-interneringskampen

In de diverse burgerinterneringskampen werden vanaf eind maart 1942 (toen dus het jaar 2602 volgens de Japanse jaartelling) gedurende de gehele Japanse bezettingstijd onder de volbloed Nederlanders de mannen gescheiden van vrouw en kinderen, en ondergebracht in afzonderlijke mannenkampen en vrouwen-met-kinderen-kampen.
Indische vrouwen met kleine kinderen werden doorgaans ongemoeid gelaten.

Opgepakt en de vernederende Japanse behandeling

Ikzelf had de pech dat ik een jongeman van 16 jaar of ouder was en dus de klos. Tijdens één van de vele razzia’s door de politie van Sectie 6 te Batavia (nu Jakarta) onder Japanse leiding, werd ook ik tegelijk met vele andere Indische Nederlanders opgepakt. Inmiddels waren — bij gebrek aan 'opbergruimte' — uit de Bijzondere Strafgevangenis (omgedoopt tot Penjara Luar Biasa Jatinegara) te Bukit Duri/Bidara Cina in voormalig Meester Cornelis (nu Jatinegara en toen nog een z.g. voorstad van Batavia), de Indonesische langgestraften uit de gevangenis aldaar door de Japanners vrijgelaten. Daarvoor in de plaats werden wij daar in de éénpersoonscellen met vier man per cel ondergebracht. De lange tocht van het politiebureau op Tanah Tinggi te Batavia naar deze gevangenis te Meester Cornelis geschiedde per bècak, een driewielig fietsvervoermiddel, en geflankeerd door politieagenten. Daarvoor moesten we de transportkosten nog zelf betalen ook!

Het was een echte gevangenis, bestaande uit getraliede cellen van 2 bij 3 meter zoals bekend uit oude Amerikaanse films, en zonder sanitaire voorzieningen. Degene die er het slechtst aan toe was, mocht op de betonnen brits slapen, de andere drie waren gedwongen om dit zittend op de grond te doen. Een toilet was er dus niet, water drinken deed je uit een blikken kan en je behoefte doen gebeurde in een blikken emmer met deksel, want `s nachts gingen de cellen op slot. De volgende morgen werden de cellen weer geopend en werd er in de smalle gang in een dubbele rij appèl gehouden, waarbij de voorste rij moest gaan tellen in het Japans, in het z.g. Katakana, de Japanse volkstaal. Als het fout ging bij het tellen kregen allen die in de voorste rij stonden rake klappen.  (De hogere trap van de Japanse taal was het Hiragana, maar daar werd het volk gelukkig niet in onderwezen.)

Getekend voor het leven

Poster 'Awas mata-mata moesoeh!'
Poster 'Pas op voor vijandelijke spionnen!. Bron: GvN Oorlogsaffiches
Onder deze erbarmelijke omstandigheden heb ik gelukkig maar een klein jaar doorgebracht, mede door mijn kordate tante uit Semarang die connecties had met een Nederlandse ambtenaar van de Burgerlijke Stand te Jakarta. Die wist zwart op wit het bewijs te leveren dat ik van de kant van mijn beide ouders een Indonesische voormoeder had en aldus ben ik na dat kleine jaar vrijgekomen.
Zeker is dat wat je op zo’n jongvolwassen leeftijd moest ondergaan in de gevangenis, je je leven lang nooit meer zal kunnen vergeten. In feite komt het erop neer dat ik tot mijn jongvolwassen leeftijd alle leuke dingen inclusief mijn uitgebreide kwajongensstreken intensief heb mogen beleven, om vervolgens zonder enige vorm van overgang eensklaps in de meest harde wereld van de volwassenen terecht te komen.

Mooi vergezicht op Java, daar in die Gordel van Smaragd.
Mooi vergezicht op Java, daar in die Gordel van Smaragd.
Volgende (13) »  Omhoog   ^^  « Vorige (11)