Ontspanning

9  Bandung

Paris van Java
Bandung, liefkozend ook wel 'Parijs van Java' genoemd.
Na Tasikmalaya werd de standplaats voor de eerstvolgende drie jaar de stad Bandung, een voor die tijd reeds moderne stad in West-Java, met een koel klimaat, hooggelegen en omgeven door bergen. Bandung werd en wordt ook nu nog altijd liefkozend het “Parijs van Java” genoemd.

Ik weet niet of het toeval was, maar in de Coenstraat waar wij kwamen te wonen, stond even verderop de woning van mijn tante - een oudere zuster van mijn moeder - waar ze eerder met haar echtgenoot en twee kinderen in gehuisvest waren. Dit waren dezelfde oom en tante die vrijwel gelijktijdig met ons in 1934/1935 in Nederland op vakantie waren.

Omslag Kookboek van Lonny Gerungan
Lonny Gerungan's kookboek
Omdat wij hier in Bandung in dezelfde straat woonden, kwamen onze ouders nogal eens bij elkaar als mijn moeder en haar oudere zuster elkaar wat te vertellen hadden. Als die twee zusters aan het kwebbelen waren en in de lach schoten, kon je die bij wijze van spreken een straat verderop nog horen! Mijn vader en oom zeiden nooit veel en als mijn tante het met mijn moeder had over goede recepten in een bepaald kookboek, deed mijn vader geen mond open. Maar als hij de volgende dag van zijn werk thuiskwam, had hij wel datzelfde kookboek bij zich dat hij intussen voor mijn moeder had gekocht!

Kennelijk heb ik dat “zelden een mond open doen” van mijn vader, want thuis was hij nooit breed van stof, maar mijn moeder heb ik daarentegen, als ze ergens mee bezig was in huis, vaak allerlei liedjes horen zingen.

Zakgeld, saucijsjes en spekkoek

Begin 1937, intussen - met al mijn streken -in Bandung opgegroeid van kleuter tot kwajongen van een jaar of elf, kon ik wat maandelijks zakgeld best gebruiken. Dat lukte aardig, want van mijn moeder kreeg ik 25 cent; kleine boodschappen doen voor mijn tante of één van onze kennissen leverde 5 cent per keer op en langdurige 'werkzaamheden' leverden natuurlijk een stuk meer op.
Zo stond mijn moeder er om bekend, dat ze overheerlijke Indische saucijsjes kon maken die ze dan tegelijk in een grote hoeveelheid maakte. Daarvoor werd om te beginnen de vleesmolen op een keukentafel vastgezet en terwijl mijn moeder het vlees er bij beetjes tegelijk in stopte, draaide ik mij een ongeluk aan de zwengel om er gehakt van te maken dat daarna volgens haar speciale recept werd gekruid. Na de laatste bewerking (het gekruide vlees in de darmen stoppen) werd de bediende erop uitgestuurd om bij haar goede kennissen die Indische saucijsjes af te leveren als verrassing.

Spekkoek en Kue lapis
Spekkoek en Kue lapis
Dit laatste nu is een typische traditie in onze Indische gemeenschap, want wederzijds kwam af en toe wel eens een bediende bij ons langs met lekkers wanneer haar werkgeefster iets speciaals had gemaakt; daar mochten dan haar kennissen ook van genieten.

Om op mijn zakgeld terug te komen, mijn tante die in Bandung bij ons in de straat woonde, had als specialiteit het maken van spekkoeken. Een zeer intensieve en vooral 'warme' aangelegenheid! Eerst was je uren bezig met het maken van het beslag in twee kleuren (licht- en donkerbruin) om daarna in de tuin - op meerdere ronde bakplaten tegelijk - laag na laag het beslag voor de spekkoek gaar te krijgen. Door middel van brandende houtskool, bovenop het deksel gespreid, werd dan om de paar minuten het deksel opgetild om de volgende laag beslag erop te smeren en daarna gaar te bakken. In die tijd had nog bijna niemand een oven en het helpen bij het maken van de spekkoeken leverde mij dus een aardig zakcentje op!

“Berko” dynamo

Al die verdiensten - je vroeg zelfs om geld als cadeau wanneer je jarig was - dienden o.a. om je status te verhogen ten opzichte van je kameraden in de buurt en om ze stinkend jaloers te maken, want wat was nou het geval? Tijdens je vlegeljaren kreeg je van je ouders een nieuwe fiets om naar school te gaan en om, nadat je thuis je huiswerk had gemaakt, met je kameraden rond te slenteren. Traditioneel werd het doorgaans een mooi uitziende Japanse fiets van het merk “Mayam” die 11 gulden kostte. Maar in die tijd was alles van Japanse makelij weliswaar mooi om te zien, maar ook gauw stuk. Maar dit even terzijde. Zo'n fiets was voorzien van een ouderwets petroleumlampje dat in het donker, als je het kousje aanstak, net genoeg licht gaf om gezien te worden, maar zelf geen licht uitstraalde. Een jongensdroom was het om een elektrische 'schijnwerper' te bezitten van het merk “Berko”, met een dynamo die door je fietsband werd aangedreven en in het donker veel licht naar voren verspreidde. Met zo’n schijnwerper op je fiets was je toen echt ‘een grote mijnheer’! De kans dat je van je ouders danig op je kop kreeg, was verder groot, omdat wij jongelui er de gewoonte op nahielden om de handvaten aan de stuurstang een kwartslag omhoog te draaien en met een fietsband te omwikkelen. Gewoon omdat het stoer stond.

Dansen

De Braga te Bandung g
De Braga te Bandung. Deze buurt is te vergelijken met de sjieke buurt Kalverstraat in Amsterdam. Rechts met die parasols is Maison Bogerijen, een luxe brood en banketzaak.
Vermeldenswaard is misschien nog, dat ik, toen wij in Bandung woonden en ik op de Europese Lagere School zat, met mijn klasgenoten op het Stadsplein nog aan een dansuitvoering heb meegedaan bij de aubade ter gelegenheid van de geboorte van onze toenmalige prinses Beatrix.

De tijd gaat wel razendsnel voorbij als ik eraan denk dat onze voormalige Koningin Beatrix nu al is opgevolgd door haar zoon Willem-Alexander, genoemd Koning Willem-Alexander.

 

Volgende (10) »  Omhoog   ^^  « Vorige (8)