Met vakantie naar Holland

Tante, oom en anaks op weg naar Holland

Zoals eerder gezegd was ons gezin tot midden 1934 in Medan op Sumatra woonachtig en had mijn vader als Ambtenaar Der Directe Belastingen 2e klasse, het recht verworven om één maal in de zes jaar ook één jaar met Europees verlof te gaan, uiteraard met doorbetaling van zijn maandelijkse salaris. Daar maakte hij natuurlijk gretig gebruik van en als gezin mochten we een bediende meenemen. Onze jonge vrouwelijke bediende Dalmi geheten, namen we dus mee als oppas van ons drie kinderen, want per slot van rekening was ikzelf als oudste zoon van ons drietjes pas acht jaar oud.

Johan van Oldenbarnevelt

De bootreis duurde één maand en aldus vertrokken we midden 1934 met het passagiersschip de “Dempo” naar Nederland, om elf maanden later, na van een lange vakantie in Nederland te hebben genoten, met het passagiersschip de “Johan van Oldenbarnevelt” weer naar Java terug te keren.
Het toeval wilde dat mijn oom, die afdelingshoofd was bij het Departement van Verkeer en Waterstaat te Bandung, met zijn echtgenote — een oudere zuster van mijn moeder — en hun twee kinderen, vrijwel gelijktijdig met ons ook aan zijn jaar Europees verlof toe was. Samen zijn wij dan ook in Nederland veel op stap geweest en voor ons kinderen vaak met de nodige tegenzin, omdat je dan weer dik ingepakt die vermaledijde kou steeds moest zien te trotseren!
Onze standplaats werd — hoe kan het ook anders in die tijd — de stad Den Haag, waar als vanouds de meeste vakantiegangers uit voormalig Nederlands-Indië met verlof verbleven.

Ms Dempo

4 Kleren, benaming & Holland

Kleding maken, naamgeving toenmalige koloniën & met vakantie naar Holland in 1934.

Loes en anderen in dans met zakdoek

Kleding werd door moeder de vrouw zelf vervaardigd op de populaire “Singer” en “Pfaff” hand- en later trapnaaimachines, die heden ten dage hoewel reeds antiek en stokoud, nog altijd in gebruik zijn. Originele onderdelen hiervoor zijn weliswaar reeds tientallen jaren niet meer verkrijgbaar, maar diverse kleine bedrijfjes hebben zich erop toegelegd om de onderdelen voor deze onverwoestbare machines zelf te vervaardigen. In Indonesië is echt — bijna — niets onmogelijk. Een net herenpak of jurk kon je heel goedkoop en in één dag klaar bij een van de vele inheemse kleermakers laten maken, eventueel met behulp van een plaatje om te laten zien hoe het precies moest worden en vaak had de kleermaker zelf diverse rollen stof in voorraad waar je uit kon kiezen. Had je er wat meer centen voor over en wilde je gaan pronken, dan liet je je kostuum maken door “Savelkoul”, alom een begrip in heel Indië. Misbruik makend van de reputatie van “Savelkoul”, hadden sommige kleermakers op Java het lef om op hun uithangbord te vermelden dat ze daar voorheen als coupeur hadden gewerkt.

Stof per strekkende el

Klontong Chinees. Bron: hoedjien74

Normaal gesproken werden de stofjes om tot kleding te verwerken goedkoop ingekocht bij een langslopende 'klontong' Chinees, wiens komst reeds van verre te horen was door een soort ratel die hij daarbij hanteerde. Zijn knechtje droeg dan een pikolan, een uit bamboe vervaardigde draagstok met aan beide einden een loodzware mand met stofjes, die merkwaardig genoeg nooit per meter maar altijd per el verkocht werden. Had een straatverkoper van stofjes geen ellenmaatstok bij de hand, dan volstond het om de stof met duim en wijsvinger en opzij uitgestrekte arm vast te houden en was de afstand tot het midden van de hals gelijk aan een el.

Vaker nog vanwege een meer uitgebreide collectie kocht men de stofjes bij een Bombay stofjeswinkel, waarvan iemand uit India of Pakistan de eigenaar was.

Naamgeving toenmalige koloniën

Overigens bestonden de namen India en Pakistan vóór de Tweede Wereldoorlog nog niet, want toen waren de meeste landen nog een Engelse, Amerikaanse, Franse of Nederlandse kolonie. Men sprak van Voor- en Achter-Indië als het ging om het tegenwoordige India en Pakistan, de Straits Settlements als het ging om Singapore en Maleisië, verder had men nog Hongkong, allemaal Engelse koloniën en Macao als Portugese kolonie. Ook Ceylon, tegenwoordig Sri Lanka geheten, was een Engelse kolonie, en de Filippijnen waren een Amerikaanse kolonie. De Franse kolonie heette Frans Indo-China, die bestond na hun onafhankelijkheid o.a. uit de latere landen Thailand (voorheen Siam), Laos en Cambodja. Verder was er ook nog het Japanse eiland Formosa, dat na de Tweede Wereldoorlog in Chinees bezit kwam en werd omgedoopt tot Taiwan. Althans, voorzover ik het mij allemaal nog kan herinneren. China zelf was communistisch onder Mao Tse Toeng, waar het niet-communistische leger onder leiding van generalissimo Tsjang Kay Sjek, die tot de Kwo Min Tang groep behoorde, tegen vocht en die na de strijd te hebben verloren met zijn leger en aanhangers naar Taiwan vluchtte om er een onafhankelijke staat te stichten, los van het communistische Chinese vasteland.

Volgende (5) » Omhoog ^^ « Vorige (3)